Kho tự động hiện là giải pháp đang được khá nhiều doanh nghiệp quan tâm. Mỗi đơn vị sản xuất, kinh doanh đều sở hữu cho riêng mình một kho hàng để đáp ứng nhu cầu lưu trữ hàng hóa. Ngày nay, với sự bùng nổ công nghệ 4.0, hầu hết các doanh nghiệp đã ứng dụng kho hàng tự động. Vậy xây dựng kho chứa hàng tự động như thế nào? Cùng Vinatech Group tìm hiểu ngay!
Kho tự động là gì?
Kho tự động (Automated Warehouse) là hệ thống lưu trữ và truy xuất hàng hóa được tự động hóa bằng máy móc, robot và phần mềm quản lý, giúp thực hiện các hoạt động như nhập kho, lưu kho, lấy hàng và xuất kho mà không cần hoặc cần rất ít sự can thiệp của con người.
Khác với mô hình kho truyền thống phụ thuộc nhiều vào lao động thủ công, kho tự động vận hành dựa trên các hệ thống điều khiển thông minh như AS/RS, robot tự hành (AMR), băng tải và phần mềm WMS, cho phép quản lý tồn kho chính xác theo thời gian thực, nâng cao năng suất và giảm sai sót.
Kho tự động là hệ thống kho sử dụng robot, thiết bị cơ khí và phần mềm để lưu trữ, truy xuất và quản lý hàng hóa hoàn toàn tự động, giúp tối ưu không gian, giảm chi phí và tăng hiệu quả vận hành.
So sánh nhà kho tự động và Kho truyền thống
| Tiêu chí | Kho truyền thống | Kho tự động |
| Nhân lực | Phụ thuộc nhiều vào con người | Tự động hóa cao |
| Độ chính xác | Dễ sai sót khi kiểm kê | Chính xác gần như tuyệt đối |
| Không gian | Khó tận dụng chiều cao | Kệ cao đến 30–40m |
| Năng suất | Giới hạn theo ca làm việc | Hoạt động 24/7 |
| Quản lý dữ liệu | Thủ công / bán tự động | Realtime qua WMS |
Các loại kho tự động hiện nay
Hiện nay mô hình khô tự động giúp quản lý hàng hóa được chia thành các loại gồm:
Kho tự động theo chiều cao: Kho tự động theo chiều cao là loại kho sử dụng hệ thống giá đỡ theo chiều cao để lưu trữ hàng hóa. Hệ thống giá đỡ này có thể được điều khiển bằng máy tính để tự động xuất nhập và di chuyển hàng hóa lên xuống dễ dàng.
Kho tự động theo chiều ngang: khác với nhà kho tự động theo chiều dọc, nhà kho tự động theo chiều ngang sử dụng hệ thống băng tải để lưu trữ hàng hóa. Hệ thống băng tải này có thể được điều khiển bằng máy tính để tự động di chuyển hàng hóa từ vị trí này đến vị trí khác trong kho.
Kho tự động kết hợp: Kho tự động kết hợp là loại kho sử dụng tích hợp hệ thống giá đỡ cao với hệ thống băng tải để lưu trữ hàng hóa. Loại kho này có thể mang lại hiệu quả vượt trội nhất.
Lợi ích khi ứng dụng kho tự động
Nhà kho tự động có nhiều lợi ích so với các nhà kho truyền thống, bao gồm:
Tiết kiệm diện tích, không gian lưu trữ
Kho hàng tự động (kho thông minh) có khả năng tận dụng tối đa chiều cao không gian của kho để sắp xếp các kệ pallet chứa hàng hóa với số lượng lớn mà vẫn đảm bảo an toàn. Sức chứa của kho này vượt trội hơn nhiều lần so với kho truyền thống.
Tăng hiệu quả hoạt động
Nhà kho tự động có thể giúp các doanh nghiệp tăng hiệu quả hoạt động lên đến 50%. Điều này là do hệ thống máy móc có thể tự động thực hiện các nhiệm vụ, giúp giảm thiểu thời gian và chi phí.
Giảm thiểu chi phí nhân công
Kho hàng tự động hoạt động theo nguyên lý dây chuyền. Sản phẩm sau khi đóng gói hoàn thiện sẽ được đưa vào kho lưu trữ tự động thông qua hệ thống băng tải, băng chuyền và robot. Vị trí sắp xếp hàng hóa đã được thiết lập dựa trên dữ liệu lưu trữ trong hệ thống. Tất cả các hoạt động này chỉ cần một người quản lý và vận hành duy nhất, không cần sự tham gia nhiều nhân công như mô hình kho truyền thống.
Giảm chi phí
Nhà kho tự động có thể giúp các doanh nghiệp giảm chi phí vận hành kho bãi lên đến 30%. Điều này là do hệ thống máy móc có thể tự động thực hiện các nhiệm vụ, giúp giảm thiểu nhu cầu sử dụng nhân công.
Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng
Nhà kho tự động có thể giúp các doanh nghiệp nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng lên đến 20%. Điều này là do hệ thống máy móc có thể tự động thực hiện các nhiệm vụ, giúp đảm bảo rằng các đơn hàng được thực hiện nhanh chóng và chính xác.
Tự động và chính xác
Mỗi kệ hàng trong kho sẽ được sắp xếp theo từng khoang riêng biệt với có địa chỉ IP riêng chứa thông tin mã hóa sản phẩm, bao gồm ngày sản xuất, ngày nhập kho, số lượng, mã hàng và một số trường thông tin khác.
Hệ thống có thể dễ dàng xác định vị trí hàng hóa cần tìm kiếm dựa vào địa chỉ IP đã tạo này. Sau khi xác định vị trí, hệ thống tự động truy xuất hàng hóa thông qua băng tải tự động và robot cấp hàng, xe cẩu trục.
Cách thức hoạt động của kho hàng tự động
Kho tự động vận hành dựa trên một chu trình khép kín, trong đó phần mềm quản lý kho (WMS) đóng vai trò “bộ não trung tâm”, điều phối toàn bộ robot, thiết bị cơ khí và hệ thống điều khiển. Mọi hoạt động từ khi hàng hóa nhập kho cho đến lúc xuất kho đều được tự động hóa, đồng bộ dữ liệu và giám sát theo thời gian thực.
Nhập hàng (Inbound)
Khi hàng hóa được đưa vào kho:
- Hàng được quét mã vạch hoặc RFID để nhận diện thông tin (mã SKU, số lượng, lô hàng)
- Dữ liệu được đồng bộ ngay lập tức vào phần mềm WMS
- WMS tự động phân tích kích thước, tải trọng và tần suất xuất hàng để đề xuất vị trí lưu trữ tối ưu
Giai đoạn inbound trong kho tự động giúp loại bỏ hoàn toàn việc ghi chép thủ công và giảm sai sót ngay từ đầu chuỗi.
Lưu trữ (Storage)
Sau khi được tiếp nhận, hàng hóa sẽ được:
- Robot, cần trục AS/RS hoặc shuttle vận chuyển đến đúng vị trí kệ
- Lưu trữ trong hệ thống kệ cao tầng, tận dụng tối đa chiều cao nhà kho
- Theo dõi trạng thái tồn kho realtime trên hệ thống
Nhờ khả năng lưu trữ mật độ cao, kho tự động có thể tăng sức chứa từ 50–70% so với kho truyền thống trên cùng diện tích sàn.
Truy xuất (Retrieval)
Khi có yêu cầu lấy hàng:
- WMS tiếp nhận lệnh từ hệ thống bán hàng hoặc ERP
- Tự động xác định vị trí hàng hóa gần nhất và tối ưu lộ trình
- Robot hoặc cần trục AS/RS lấy hàng chính xác đến từng pallet hoặc thùng
Truy xuất tự động giúp rút ngắn thời gian lấy hàng, đặc biệt quan trọng với thương mại điện tử và kho có tần suất xuất cao.
Xuất hàng (Outbound)
Ở giai đoạn xuất kho:
- Hàng được đưa đến khu vực đóng gói hoặc bốc xếp
- Hệ thống kiểm tra chéo bằng mã vạch/RFID để đảm bảo đúng hàng – đúng số lượng
- Dữ liệu xuất kho được cập nhật ngay lập tức trên WMS
Quy trình outbound tự động giúp giảm tỷ lệ trả hàng, nâng cao độ chính xác và cải thiện trải nghiệm khách hàng.
Các thành phần quan trọng trong hệ thống kho tự động
Kho tự động không phải là một thiết bị đơn lẻ mà là một hệ sinh thái công nghệ hoàn chỉnh, trong đó mỗi thành phần đảm nhiệm một vai trò cụ thể và liên kết chặt chẽ với nhau. Hiệu quả vận hành của kho phụ thuộc trực tiếp vào sự đồng bộ giữa phần cứng và phần mềm.
Hệ thống kệ kho
Hệ thống kệ kho là nền tảng vật lý cốt lõi, quyết định trực tiếp đến sức chứa, khả năng mở rộng và hiệu suất vận hành của kho tự động.
- Kệ kho được thiết kế chuyên biệt cho tự động hóa: Không giống kệ truyền thống, kệ kho tự động được chế tạo với độ chính xác cao, chịu tải lớn và tương thích hoàn toàn với robot, cần trục và shuttle.
- Có thể cao đến 30–40 mét: Kệ cao tầng cho phép tận dụng tối đa chiều cao nhà xưởng, đặc biệt phù hợp với các trung tâm logistics và kho thành phẩm quy mô lớn.
- Phù hợp lưu trữ pallet, thùng carton hoặc khay hàng: Thiết kế linh hoạt theo từng loại hàng hóa và đơn vị lưu trữ.
- Tối ưu cho các hệ thống AS/RS, Shuttle và Hybrid: Mỗi loại kệ được tính toán để đồng bộ hoàn hảo với thiết bị tự động tương ứng.
- Robot và thiết bị tự động
Robot và thiết bị tự động là lực lượng vận hành chính, thay thế con người trong các công việc nặng nhọc, lặp đi lặp lại và yêu cầu độ chính xác cao.
Bao gồm:
- Cần trục AS/RS: di chuyển theo trục ngang – dọc để lưu trữ và truy xuất pallet
- Robot tự hành AMR: vận chuyển hàng linh hoạt giữa các khu vực
- Xe shuttle: di chuyển pallet bên trong các dãy kệ mật độ cao
- Thang nâng & thiết bị gắp hàng: hỗ trợ nâng hạ, bốc xếp tự động
Hệ Thống Băng Tải
Băng tải giữ vai trò kết nối các khu vực chức năng trong kho, từ inbound đến lưu trữ và outbound. Nhờ hệ thống này, hàng hóa được di chuyển theo dòng chảy liền mạch, hạn chế gián đoạn và giảm thời gian chờ.
Băng tải có khả năng tự động phân luồng hàng hóa dựa trên lệnh điều phối từ hệ thống quản lý kho, qua đó giảm đáng kể thao tác thủ công và tối ưu tốc độ xử lý đơn hàng. Đây là thành phần không thể thiếu để kho tự động vận hành ổn định ở quy mô lớn.
Phần Mềm Quản Lý Kho WMS
WMS (Warehouse Management System) là trung tâm điều phối và được xem là bộ não của kho tự động. Hệ thống này cho phép doanh nghiệp quản lý tồn kho theo thời gian thực, kiểm soát vị trí hàng hóa chính xác đến từng ô kệ.
Không chỉ dừng lại ở quản lý dữ liệu, WMS còn chịu trách nhiệm điều phối robot và thiết bị tự động, phân tích dữ liệu vận hành và kết nối với các hệ thống cấp cao hơn như ERP, OMS hay TMS.
AI và Hệ Thống Điều Khiển
AI và hệ thống điều khiển nâng kho tự động lên cấp độ kho thông minh – nhà kho 4.0. Nhờ AI, lộ trình di chuyển của robot được tối ưu liên tục, giúp giảm xung đột và tắc nghẽn trong giờ cao điểm. Hệ thống còn có khả năng dự báo nhu cầu xuất – nhập hàng, tự động điều chỉnh chiến lược lưu trữ và phân bổ tài nguyên hợp lý hơn theo từng giai đoạn vận hành.
Ứng dụng thực tế của kho tự động
Kho tự động có thể giảm 70–90% thao tác thủ công và đạt độ chính xác lên đến 99,9% trong quản lý và truy xuất hàng hóa. Trong thực tế, kho tự động được triển khai rộng rãi theo từng ngành với những mục tiêu và cách ứng dụng khác nhau:
Sản xuất và chế tạo
Kho tự động được sử dụng để lưu trữ nguyên vật liệu, linh kiện và thành phẩm, đảm bảo cung ứng đúng thời điểm cho dây chuyền sản xuất. Việc cấp phát tự động giúp giảm thời gian chờ, hạn chế gián đoạn và nâng cao hiệu suất sản xuất tổng thể.
Thương mại điện tử & bán lẻ
Với khả năng xử lý hàng nghìn đơn hàng mỗi ngày, kho tự động giúp tăng tốc độ lấy hàng, đóng gói và giao vận. Robot và băng tải hỗ trợ xử lý đơn đa SKU, giảm sai sót và cải thiện trải nghiệm khách hàng trong các giai đoạn cao điểm.
Logistics và phân phối
Các hệ thống AS/RS cho phép quản lý khối lượng hàng hóa lớn, lưu trữ mật độ cao và tối ưu lộ trình vận chuyển nội bộ. Điều này giúp trung tâm phân phối tiết kiệm không gian, giảm chi phí và nâng cao năng lực xử lý.
Dược phẩm và thực phẩm
Kho tự động được ứng dụng mạnh trong kho lạnh và kho đạt chuẩn, nơi yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt theo FIFO/FEFO. Tự động hóa giúp duy trì điều kiện bảo quản ổn định, truy xuất nguồn gốc chính xác và hạn chế con người làm việc lâu trong môi trường khắc nghiệt.
Điện tử và linh kiện
Đối với các linh kiện nhỏ, giá trị cao, kho tự động đảm bảo lưu trữ trong môi trường sạch, kiểm soát độ ẩm và tĩnh điện, đồng thời kiểm kê chính xác theo thời gian thực, giảm rủi ro thất thoát và nhầm lẫn.
Một số câu hỏi thường gặp về kho tự động
1. Kho tự động có thích hợp cho mọi loại doanh nghiệp không?
Kho tự động thích hợp cho đa dạng loại doanh nghiệp từ nhỏ đến lớn, nhưng yêu cầu phân tích kỹ lưỡng về nhu cầu và khả năng đầu tư của doanh nghiệp.
2. Cần bao lâu để triển khai một hệ thống kho tự động?
Quá trình triển khai phụ thuộc vào quy mô và yêu cầu cụ thể. Từ việc thiết kế, tích hợp đến kiểm tra và triển khai, thời gian có thể dao động từ vài tháng đến một năm tùy vào phức tạp của dự án.
3. Chi phí triển khai và vận hành kho tự động là bao nhiêu?
Chi phí triển khai và vận hành phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô, công nghệ sử dụng và các yêu cầu cụ thể. Các chi phí bao gồm chi phí cài đặt, vật liệu, lao động và chi phí duy trì.
4. Tích hợp hệ thống quảng lý vào kho tự động được không?
Hệ thống kho tự động thường có khả năng tích hợp với các hệ thống quản lý kho và quy trình vận hành thông qua giao thức và phần mềm tiêu chuẩn.
Nếu bạn đang tìm kiếm một nhà cung cấp kho tự động uy tín, hãy liên hệ với Vinatech Group. Công ty sẽ tư vấn và cung cấp cho bạn hệ thống kho tự động phù hợp với nhu cầu và ngân sách của doanh nghiệp.
- Hotline: 086.758.9999
- Email: info@vinatechgroup.vn
- Website: vinatechgroup.vn
- Hệ thống văn phòng:
Hà Nội: Tầng 15, tòa nhà TTC, số 19, phố Duy Tân, Dịch Vọng, Cầu Giấy, Hà Nội
Đà Nẵng: 219 – 223 Đường Phạm Hùng, Hòa Xuân, Cẩm Lệ, Đà Nẵng
TP HCM: Lô C2-7, Đường N7, KCN Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, Hồ Chí Minh
