Vertical Lift Module (VLM) là gì? Khi nào nên dùng tủ nâng khay tự động?

Vertical Lift Module (VLM) là hệ thống lưu trữ và truy xuất hàng hóa tự động theo chiều dọc, còn gọi là kho nâng dọc tự động. Hệ thống vận hành theo mô hình Goods-to-Person (đưa hàng đến người lấy). Ở cấu hình phổ biến, hai cột chứa khay nằm ở phía trước và phía sau. Bộ nâng kết hợp cơ cấu lấy và đặt khay di chuyển ở giữa, đưa khay được yêu cầu đến cửa lấy hàng ở tầm thao tác thuận tiện.

Vertical Lift Module (VLM) hoạt động như thế nào?

VLM tự động vận chuyển cả khay đến cửa thao tác. Nhân viên thường lấy từng món trên khay và xác nhận số lượng trên màn hình hoặc bằng máy quét, tùy cách hệ thống được tích hợp. Một lượt cấp phát thường gồm ba bước.

  1. Gọi khay. Nhân viên chọn mã hàng hoặc quét phiếu cấp phát. Phần mềm tra vị trí lưu trữ và gửi yêu cầu đến bộ điều khiển.
  2. Đưa khay ra cửa lấy hàng. Bộ nâng đến vị trí lưu trữ, kéo khay ra khỏi cột chứa và chuyển khay đến cửa thao tác.
  3. Xác nhận và cất khay. Nhân viên lấy đúng mặt hàng, xác nhận số lượng thực tế, sau đó thiết bị đưa khay trở lại vị trí lưu trữ. Lượt bổ sung hàng cũng có thể thực hiện tại cửa này.
Khay chia ô đựng linh kiện tại cửa lấy hàng
Ảnh minh họa khay được đưa đến cửa thao tác để nhân viên lấy hàng.
  • Tận dụng chiều cao nhà kho. Các khay bố trí theo chiều đứng để tăng sức chứa trên diện tích sàn hiện có. Khi so sánh với kệ mở, cần tính cả diện tích chờ hàng, vùng thao tác và khoảng trống bảo trì.
  • Xếp khay theo chiều cao hàng. Với cấu hình có cảm biến đo chiều cao hàng trên khay, bộ điều khiển có thể chọn vị trí có khoảng trống phù hợp, giảm khoảng hở dư giữa các khay.
  • Kiểm soát tiếp cận hàng hóa. Kết cấu dạng tủ giúp che chắn hàng và có thể kết hợp phân quyền truy cập theo cấu hình. Cửa lấy hàng cố định giúp giảm số lượt nhân viên phải tiếp cận vị trí lưu trữ trên cao.

Xem thêm cấu tạo và công nghệ của hệ thống lưu kho tự động để hiểu vai trò của VLM trong quy trình nhập, lưu và cấp phát hàng.

Khi nào nên dùng VLM và khi nào nên cân nhắc phương án khác?

VLM đáng cân nhắc khi nhà xưởng có chiều cao hữu dụng nhưng diện tích sàn hạn chế, danh mục hàng có nhiều kích thước hoặc cần kiểm soát chặt việc cấp phát. Các ứng dụng phổ biến gồm linh kiện điện tử, phụ tùng cơ khí, dụng cụ cầm tay và vật tư MRO (bảo trì, sửa chữa, vận hành). Với vật tư y tế hoặc dược phẩm, cần kiểm tra thêm điều kiện bảo quản, cách quản lý lô và khả năng truy xuất của cấu hình dự kiến.

Nhân viên lấy linh kiện từ khay của tủ đứng
Ảnh minh họa thao tác lấy từng linh kiện tại khu cấp phát.
  • Nhiều mã hàng và kích thước khác nhau. Chia ô theo nhóm SKU, dành khay phù hợp cho chi tiết cao và gom các mã thường xuất cùng nhau để giảm số lượt gọi khay trên một phiếu.
  • Phụ tùng, khuôn nhỏ hoặc chi tiết có khối lượng lớn. Đối chiếu kích thước, tải trọng và cách phân bổ hàng trên từng khay theo model. Với món khó nhấc bằng tay, cần tính cả thiết bị hỗ trợ ngay tại cửa lấy hàng.
  • Vật tư có giá trị cao hoặc dễ lấy nhầm. Kết hợp phân quyền, mã vị trí và xác nhận bằng quét mã hoặc chỉ dẫn lấy hàng, nếu cấu hình hỗ trợ. Với hàng theo lô, quy trình phải ghi nhận được lô và số lượng thực tế.

Nếu hàng nhẹ, tương đối đồng nhất và được lấy lặp lại, có thể so sánh với Vertical Carousel Module (VCM), hệ thống quay các tầng chứa quanh một vòng để đưa hàng đến cửa lấy. Nếu nhiều lệnh dồn vào cùng một thời điểm, hãy đo năng lực của từng cửa thao tác và so sánh thêm phương án nhiều tủ, nhiều cửa hoặc Vertical Buffer Module (VBM). Với luồng cấp phát theo thùng hoặc tote nguyên kiện, có thể đánh giá Mini-load AS/RS. Nếu đơn vị tải chủ yếu là pallet, xem Unit-load AS/RS.

Cần chuẩn bị gì trước khi lắp đặt VLM?

Hãy lập hồ sơ mặt bằng và dữ liệu hàng hóa trước khi chọn model. Thông số chiều cao máy, tải trọng khay và nguồn điện thay đổi theo cấu hình. Dùng bản vẽ và thông số của thiết bị dự kiến để rà soát bốn nhóm hạng mục dưới đây.

Kỹ thuật viên khảo sát vị trí đặt tủ nâng khay
Ảnh minh họa khảo sát khoảng trống thao tác và bảo trì trước tủ.
  1. Mặt bằng và kết cấu nhà xưởng. Đo chiều cao hữu dụng đến vật cản thấp nhất, kiểm tra khả năng chịu tải và độ phẳng của sàn theo yêu cầu lắp đặt. Chừa vùng thao tác trước cửa lấy hàng, không gian bảo trì và khoảng trống cần thiết cho xe đẩy hoặc thiết bị cấp nhận hàng.
  2. Điện, mạng và an toàn. Đối chiếu nguồn điện, bảo vệ mạch và tiếp địa với thông số nhà sản xuất. Xác định kết nối với WMS (hệ thống quản lý kho) hoặc ERP (phần mềm quản trị doanh nghiệp). Phối hợp với bộ phận phụ trách công trình để rà soát chiếu sáng, lối thoát hiểm và vị trí thiết bị phòng cháy chữa cháy.
  3. Dữ liệu SKU và khay chứa. Thống kê kích thước, khối lượng, lượng tồn và tần suất cấp phát. Đánh dấu hàng dễ vỡ, quá khổ hoặc nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm để đánh giá khay, vách chia và điều kiện lưu trữ phù hợp.
  4. Đường đưa thiết bị vào và nhân sự. Kiểm tra kích thước cửa, hành lang, điểm tập kết và phương án nâng hạ. Phân công người phụ trách nhận bàn giao, đào tạo vận hành, đối soát tồn và liên hệ hỗ trợ khi có lỗi.

Có thể dùng thêm các điều kiện triển khai kho tự động để rà soát mặt bằng, dữ liệu và quy trình trước khi đầu tư.

Chạy thử VLM và đo hiệu quả cấp phát như thế nào?

Dùng phiếu cấp phát thực tế để chạy thử, gồm phiếu một mã, phiếu cần nhiều khay và các lượt bổ sung xen giữa giờ cao điểm. Bắt đầu đo từ lúc nhận yêu cầu đến lúc xác nhận giao dịch. Ghi riêng thời gian chờ khay, thời gian tìm đúng ô và thời gian kiểm đếm để biết khâu nào ảnh hưởng nhiều nhất.

Nhân viên chạy thử quy trình lấy linh kiện tại cửa thao tác
Ảnh minh họa kiểm tra thời gian và thao tác cấp phát trong một lượt chạy thử.

Nếu thời gian chờ khay chiếm phần lớn, thử gom những mã hay xuất cùng nhau rồi đo lại. Nếu nhân viên mất thời gian tìm ô, kiểm tra sơ đồ khay, nhãn vị trí và hướng dẫn hiển thị. Chạy thử thêm tình huống lệch tồn hoặc một cửa thao tác tạm ngừng để xác định cách đối soát và phương án cấp phát dự phòng. Khi nghiệm thu, ưu tiên các chỉ số đo được như thời gian xử lý phiếu giờ cao điểm, độ chính xác cấp phát và thời gian khôi phục quy trình.

Vertical Lift Module (VLM) tận dụng chiều cao kho và đưa khay đến người lấy. Hãy đối chiếu kích thước, tải trọng hàng và nhịp cấp phát thực tế trước khi chọn cấu hình. Liên hệ Vinatech Group để được tư vấn phương án lưu kho phù hợp.