Phần lớn các vụ cháy kho hàng nghiêm trọng tại Việt Nam đều xuất phát từ vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy. Kể từ 01/7/2025, khung pháp lý PCCC đã có sự thay đổi: mức phạt tăng mạnh, yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt hơn, quy trình kiểm tra được siết chặt. Bài viết này, Vinatech Group sẽ tổng hợp toàn bộ quy định phòng cháy chữa cháy kho hàng mà chủ doanh nghiệp cần nắm rõ để tuân thủ đúng pháp luật (Cập nhật theo Luật PCCC 2024, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Nghị định 106/2025/NĐ-CP – có hiệu lực từ 01/7/2025).
1. Kho hàng nào phải tuân thủ quy định phòng cháy chữa cháy?
Theo Luật số 55/2024/QH15 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP, kho hàng thuộc diện quản lý PCCC bắt buộc được xác định dựa trên hạng nguy hiểm cháy của hàng hóa và quy mô kho. Cụ thể: kho chứa hàng hạng A, B (không giới hạn quy mô); kho hạng C; kho hạng D, E có khối tích từ 2.500 m³ hoặc diện tích sàn từ 500 m² trở lên.
Về phân cấp quản lý: kho từ 1.500 m³ trở lên do cơ quan Công an quản lý; kho dưới 1.000 m³ do UBND cấp xã, phường giám sát.
Phân loại kho hàng theo hạng nguy hiểm cháy
Căn cứ Mục C.1, Phụ lục C, Thông tư 06/2022/TT-BXD, kho hàng được phân thành 5 nhóm:
| Nhóm | Hàng hóa điển hình | Mức nguy hiểm | Yêu cầu PCCC chính |
| A | Xăng, dầu, gas, hóa chất dễ bay hơi | Rất cao | Chữa cháy tự động, báo cháy tự động, hút khói cưỡng bức, đầu phun ESFR |
| B | Gỗ, giấy, vải, nhựa, cao su | Cao | Chữa cháy tự động (Sprinkler/Foam), báo cháy tự động |
| C | Thực phẩm đóng gói, thiết bị điện tử | Trung bình | Báo cháy tự động, chữa cháy tự động tùy diện tích |
| D | Kim loại, khoáng sản | Thấp | Bình chữa cháy xách tay, họng nước vách tường |
| E | Kho lạnh không chứa chất dễ cháy | Rất thấp | Bình chữa cháy xách tay, nội quy cơ bản |
Lưu ý: việc phân nhóm dựa trên hàng hóa thực tế lưu trữ, không phải công năng ban đầu của kho.
Ngưỡng quy mô kho hàng phải thẩm duyệt thiết kế PCCC
Nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn ở điểm này: kho có khối tích từ 1.000 m³ trở lên bắt buộc thẩm duyệt thiết kế PCCC trước khi thi công. Kho nhỏ hơn không cần thẩm duyệt nhưng vẫn phải đáp ứng điều kiện an toàn PCCC tối thiểu.
Hồ sơ thẩm duyệt gồm: đơn đề nghị, văn bản cho phép đầu tư, bảng dự toán hạng mục PCCC, và bản vẽ thiết kế có giải pháp PCCC.
Mốc quan trọng: Từ 01/7/2027, tất cả kho thuộc diện quản lý PCCC phải hoàn thành kết nối thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP.
2. Điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy kho hàng bắt buộc
Căn cứ Điều 5 Nghị định 136/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 50/2024/NĐ-CP) và Điều 21 Luật PCCC 2024, kho hàng phải đáp ứng toàn bộ các điều kiện dưới đây, thiếu bất kỳ điều kiện nào đều có nguy cơ bị xử phạt hoặc đình chỉ hoạt động.
Nội quy, biển báo và tài liệu PCCC bắt buộc
Đây là nhóm vi phạm phổ biến nhất khi kiểm tra. Kho hàng phải có: nội quy PCCC niêm yết công khai tại khu vực nguy hiểm; biển cấm lửa, cấm hút thuốc; biển báo và chỉ dẫn đúng tiêu chuẩn; sơ đồ thoát hiểm cho toàn bộ công trình; hệ thống đèn chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn thoát nạn có nguồn điện dự phòng. Theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP, mức phạt cho hành vi không niêm yết đúng nội quy đã tăng đáng kể so với trước.
Hệ thống thiết bị PCCC phải lắp đặt trong kho
Điểm mới từ Luật PCCC 2024: tất cả thiết bị PCCC phải có mã QR kiểm định. Thiết bị không rõ nguồn gốc hoặc chưa kiểm định là vi phạm pháp luật từ năm 2025. Với kho sử dụng hệ thống kệ nhiều tầng, đầu phun ESFR phải lắp dọc theo kệ và tại từng tầng kệ để nước chữa cháy tiếp cận được mọi vị trí, không bị kệ hàng che chắn.
| Yêu cầu thiết bị | Kho nhóm A, B | Kho nhóm C | Kho nhóm D, E |
| Báo cháy tự động | Bắt buộc | Bắt buộc | Báo cháy đơn giản |
| Chữa cháy tự động (Sprinkler, Foam, khí) | Bắt buộc | Tùy diện tích, chiều cao | Không bắt buộc |
| Đầu phun ESFR dọc kệ | Bắt buộc – lắp từng tầng kệ | Không bắt buộc | Không bắt buộc |
| Hút khói cưỡng bức | Bắt buộc | Tùy thiết kế | Không bắt buộc |
| Bình chữa cháy xách tay | Bắt buộc | Bắt buộc | Bắt buộc (2–3 bình/tầng) |
Yêu cầu về lực lượng PCCC và phương án chữa cháy
Kho hàng thuộc diện quản lý PCCC bắt buộc phải: thành lập Đội PCCC và cứu nạn, cứu hộ cơ sở; tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC định kỳ cho toàn bộ nhân sự; lập phương án chữa cháy được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và diễn tập ít nhất mỗi năm một lần.
Kho thuộc nhóm nguy hiểm cao, người phụ trách PCCC phải có chứng nhận đào tạo. Kho quy mô lớn phải bố trí lực lượng thường trực 24/24. Người đứng đầu kho chịu trách nhiệm trực tiếp trước pháp luật – nếu xảy ra cháy nổ gây hậu quả nghiêm trọng, có thể bị truy cứu hình sự.
Quy định về hệ thống điện, chống sét và lối thoát nạn
Hệ thống điện là nguyên nhân hàng đầu gây cháy kho hàng. Quy định yêu cầu: không để hàng dễ cháy gần bóng đèn, dây điện, cầu dao; khoảng cách giữa các dãy kệ tối thiểu 0,5 m; lối thoát nạn luôn thông thoáng, không bị che chắn; có hệ thống thông gió, thoát khói trên lối thoát nạn.
Kho nhóm A, B phải tính toán số lượng lối thoát, chiều rộng và khoảng cách đến lối thoát theo QCVN 06:2022/BXD. Hệ thống giao thông nội bộ phải đảm bảo xe chữa cháy tiếp cận được mọi điểm trong kho.
3. Nội dung kiểm tra phòng cháy chữa cháy kho hàng theo pháp luật
Kiểm tra PCCC kho hàng gồm ba hình thức: thường xuyên, định kỳ và đột xuất. Từ 01/7/2025, cơ quan Công an và cơ quan chuyên môn về xây dựng đều có quyền kiểm tra đột xuất bất kỳ lúc nào khi có dấu hiệu vi phạm.
Các nội dung kiểm tra cụ thể
Căn cứ Điều 16 Nghị định 136/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 50/2024/NĐ-CP), đoàn kiểm tra xem xét 8 nhóm nội dung: (1) Điều kiện an toàn PCCC tổng thể; (2) Trách nhiệm của người đứng đầu; (3) Nội quy, biển chỉ dẫn, phân công trách nhiệm; (4) Việc sử dụng điện, lửa, nguồn nhiệt; (5) Thiết bị chống cháy nổ; (6) Hạ tầng kỹ thuật PCCC; (7) Hồ sơ thẩm duyệt thiết kế; (8) Điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC (nếu có). Từ 01/7/2027, bổ sung kiểm tra việc kết nối thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia.
Hồ sơ pháp lý cần chuẩn bị sẵn khi kiểm tra
Đây là nội dung nhiều doanh nghiệp bỏ sót. Bộ hồ sơ cần có sẵn:
- ☐ Quyết định thành lập Đội PCCC cơ sở
- ☐ Sổ theo dõi huấn luyện, diễn tập PCCC
- ☐ Phương án chữa cháy đã được phê duyệt
- ☐ Biên bản kiểm tra định kỳ hệ thống PCCC
- ☐ Giấy chứng nhận kiểm định thiết bị PCCC
- ☐ Hồ sơ thẩm duyệt thiết kế (nếu kho từ 1.000 m³)
- ☐ Hợp đồng bảo trì hệ thống PCCC
- ☐ Chứng chỉ huấn luyện của người phụ trách PCCC
- ☐ Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc (nếu thuộc đối tượng)
Nên lưu trữ bộ hồ sơ này tại văn phòng quản lý kho, phân công một người chịu trách nhiệm cập nhật thường xuyên.
4. Mức phạt vi phạm quy định phòng cháy chữa cháy kho hàng
Từ 01/7/2025, khung xử phạt thay đổi toàn diện theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP. Mức phạt tổ chức gấp đôi cá nhân cùng hành vi.
Bảng mức phạt theo hành vi vi phạm
| Nhóm vi phạm | Hành vi | Phạt cá nhân | Phạt tổ chức |
| Nhẹ | Không duy trì thông gió, không lắp chống tĩnh điện, niêm yết nội quy sai vị trí | 1 – 3 triệu | 2 – 6 triệu |
| Trung bình | Không duy trì nội quy, biển báo đã niêm yết | 4 – 6 triệu | 8 – 12 triệu |
| Nghiêm trọng | Cản trở lối thoát nạn, không có phương án chữa cháy, không trang bị thiết bị PCCC, không mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, kinh doanh hàng nguy hiểm không phép | Đến 50 triệu | Đến 100 triệu |
Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp có thể bị: đình chỉ hoạt động 3- 6 tháng, tịch thu tang vật, buộc khắc phục hậu quả, truy cứu hình sự nếu gây thiệt hại nghiêm trọng.
Trường hợp bị tạm đình chỉ hoạt động kho hàng
Kho hàng bị tạm đình chỉ ngay lập tức nếu: đã bị nhắc nhở bằng văn bản nhưng không khắc phục đúng hạn; kinh doanh hàng nguy hiểm cháy nổ không có giấy phép; làm mất tác dụng lối thoát nạn hoặc hệ thống ngăn cháy lan; sử dụng công trình chưa nghiệm thu PCCC.
Bài học thực tế: tòa nhà CIC Tower bị phạt 80 triệu đồng và đình chỉ hoạt động do chưa nghiệm thu PCCC; 11/12 cơ sở tại quận Hoàn Kiếm bị phạt tổng 51,9 triệu chỉ trong một đợt kiểm tra. Đối với kho hàng tập trung hàng hóa lớn và nguy cơ cháy cao, mức xử lý chắc chắn không nhẹ hơn.
Thay vì chờ bị kiểm tra, doanh nghiệp nên chủ động: xác định đúng nhóm nguy hiểm cháy của kho; rà soát thiết bị PCCC (ngày kiểm định, mã QR, tình trạng hoạt động); hoàn thiện bộ hồ sơ pháp lý theo checklist; tổ chức huấn luyện PCCC cho toàn bộ nhân viên; và lên kế hoạch kết nối truyền tin báo cháy trước mốc 01/7/2027. Với doanh nghiệp xây mới hoặc cải tạo kho, việc tích hợp giải pháp PCCC ngay từ giai đoạn thiết kế sẽ tiết kiệm chi phí đáng kể. Lựa chọn hệ thống kệ kho có thiết kế tương thích với đầu phun Sprinkler và đảm bảo khoảng cách lối thoát nạn cũng là yếu tố quan trọng cần cân nhắc từ đầu.
Trên đây là toàn bộ thông tin về quy định phòng cháy chữa cháy kho hàng do Vinatech Group chia sẻ. Hy vọng bài viết mang lại thông tin hữu ích giúp bạn đọc nắm được cách bố trí, cũng như những quy định phòng cháy chữa cháy kho hàng đúng luật và hiệu quả. Nếu doanh nghiệp muốn triển khai hệ thống giá kệ công nghiệp, kệ tự động đảm bảo quy định phòng cháy chữa cháy, liên hệ ngay chúng tôi qua hotline 086 758 9999 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh nhất!
